Ułatwienia dostępu

  • Koncert "Piosenka na urodziny 1903-2023"
    Koncert "Piosenka na urodziny 1903-2023"

    Druhny i Druhowie, Szanowni Państwo,

     Serdecznie zapraszamy Was na koncert "Piosenka na urodziny 1903-2023", zorganizowany w 120. rocznicę narodzin Druha Hm. Prof. Aleksandra Kamińskiego "Kamyka".

    Uczcijmy wspólnie Jego pamięć, uczestnicząc w tym wydarzeniu!

  • WSPIERANIE DZIAŁAŃ MUZEALNYCH 2022- Tkanina zabytkowa i malarstwo-konserwacja harcerskich sztandarów z okresu dwudziestolecia międzywojennego
    WSPIERANIE DZIAŁAŃ MUZEALNYCH 2022- Tkanina zabytkowa i malarstwo-konserwacja harcerskich sztandarów z okresu dwudziestolecia międzywojennego

    Za kilka dni, tuż przed końcem roku, zamkniemy kolejny projekt. Naszym największym, a za razem najkosztowniejszym przedsięwzięciem w 2022 r. była konserwacja dwóch historycznych sztandarów harcerskich: I Męskiej Drużyny Harcerskiej im. Czarnieckiego w Irenie (nr inw. MH/429/1/ZG) oraz 76 Zagłębiowskiej Drużyny Harcerzy im. ks. Józefa Poniatowskiego w Zagórzu (nr inw. MH/392/ZG).

    Przeprowadzone prace konserwatorskie przyniosły nam trzy niesamowite odkrycia:

    1. Okazało się, że dominująca na sztandarze I Męskiej Drużyny Harcerskiej im. Czarnieckiego w Irenie (nr inw. MH/429/1/ZG) barwa szaro-ugrowa - pierwotnie była intensywnie niebieska. Zachowała się jedynie w miejscach nie narażonych na bezpośrednie działanie światła.
    2. W płat sztandaru 76 Zagłębiowskiej Drużyny Harcerzy im. ks. Józefa Poniatowskiego w Zagórzu (nr inw. MH/392/ZG) wszyty był fragment obrazu z informacją o twórcach tego weksylium oraz dokładnej dacie jego powstania: 6-8 czerwca 1946 r.
    3. Na odwrocie fragmentu płótna z opisem okoliczności powstania sztandaru 76 Zagłębiowskiej Drużyny Harcerzy im. ks. Józefa Poniatowskiego w Zagórzu (nr inw. MH/392/ZG), znajduje się sygnatura autora obrazu z wizerunkiem Św. Jerzego, datowanego na 5 marca 1939 r.

    I Męska Drużyna Harcerska im. St. Czarnieckiego powstała przy Szkole Podstawowej nr 1 w Irenie (dziś dzielnica Dęblina) około 100 lat temu z inicjatywy kierownika szkoły Jana Łomotta i nauczycielki Haliny Włoszczak. Sztandar ufundował w 1935 r. 15 Pułk Piechoty "Wilków". Po wybuchu II wojny światowej sztandar ukryto w domu państwa Hasse. W 1949 r., z uwagi na ówczesną sytuację polityczną, harcerze oddali sztandar na przechowanie do lokalnego kościoła. Stamtąd w niewyjaśnionych okolicznościach trafił do Kazimierza Dolnego. 24 sierpnia 1990 r. w trakcie porządkowania starych ornatów oo. franciszkanie odnaleźli sztandar i wyeksponowali go w klasztornym muzeum. Tam odnalazła go rodowita dęblinianka i przewodniczka PTTK. O swoim odkryciu powiadomiła znajomych w Dęblinie. Komenda Hufca w Dęblinie przy wsparciu księdza z tamtejszego kościoła podjęła starania o odzyskanie dawnego sztandaru. Przekazano go harcerzom 8 września 1991 r. Chcąc zapewnić właściwe warunki przechowywania, w 2019 r. Komenda Hufca ZHP w Dęblinie przekazała zabytek do naszego muzeum.

    Pod koniec 2021 r. wytypowaliśmy wspomniany znak do konserwacji, by wiosną 2022 r. powierzyć go znakomitej konserwatorce tkanin Jadwidze Kozłowskiej.Po przeszło półrocznych pracach płat sztandaru powrócił do muzeum. Na zły stan jego zachowania wpłynął szereg różnorodnych czynników. Stwierdzone zniszczenia wynikały zarówno z nieuniknionego podczas użytkowania sztandaru oddziaływania zmiennych warunków atmosferycznych: wilgotności, temperatury czy promieniowania UV i IR, jak też obecności kurzu, zanieczyszczeń i powstania drobnych uszkodzeń mechanicznych. Szczególnie destrukcyjne okazało się działanie światła, które wywołało reakcje, skutkujące zmianą barw, płowieniem oraz osłabieniem włókien tkanin i nici. Pierwotna intensywnie niebieska barwa jednej z użytych tkanin zachowała się tylko w miejscach nienarażonych na bezpośrednie działanie światła; w pozostałych przeszła w barwę szaro-ugrową (patrz: fot.). Właściwości absorpcyjne tkanin, z których wykonano płat, sprzyjały wnikaniu do wnętrza struktury włókien zanieczyszczeń powierzchniowych i przyspieszyły ich degradację. Na całej powierzchni sztandaru powstały pofalowania i liczne zagniecenia, przekształcające się w przetarcia, spękania i wykruszenia włókien. Dawne naprawy, przeszycia i cerowania nie spełniały swojej funkcji, powodując powstanie zmarszczeń wokół szwów, nowe wykruszenia oraz przemieszczenia luźnych fragmentów i nitek tkaniny zabytkowej. Na bawełnianej podszewce zaobserwowano liczne zagniece­nia, plamy, zacieki i przebarwienia. W zagięciach tkanin przy szwach odnaleziono kokony moli, kurz i pyły tkaninowe.

    Głównym celem prac konserwatorskich było zabezpieczenie zabytkowej tkaniny przed dalszą degradacją, wzmocnienie jej i przywrócenie w miarę możliwości walorów estetycznych obiektu. W wyniku podjętych działań usunięto deformacje i zabrudzenia, metodą klejenia i szycia wzmocniono tkaniny sztandaru na podłożu z naturalnego jedwabiu, uzupełniono ubytki wierzchniej tkaniny jedwabiem, dostosowanym do barwy oryginału oraz uzupełniono ubytki haftu, liczne zwłaszcza przy wizerunku Matki Boskiej (patrz: fot.).

    Choć o samej 76 Zagłębiowskiej Drużynie Harcerzy im. ks. Józefa Poniatowskiego w Zagórzu zachowało się niewiele informacji, to prace konserwatorskie nad jej sztandarem przyniosły nam kilka niespodzianek. Drużyna wywodziła się najprawdopodobniej z 9 Męskiej Drużyny im. J. Poniatowskiego, założonej w 1913 r. Z pewnością funkcjonowała w połowie lat 30-tych XX w. W kwietniu 1934 r. 76 ZDH zaprezentowała swoją kronikę na wystawie zorganizowanej przez 39 ZDH w Gołonogu, a latem wraz z 48 ZDH z Zagórza wyjechała na obóz harcerski do Centurii. Drużyna borykała się z problemami kadrowymi, w 1935 r. jej pracę wspierali instruktorzy 20 ZDH. Losy środowiska w okresie II wojny światowej pozostają nieznane, zaś do informacji o powojennych dziejach drużyny dotarliśmy podczas konserwacji sztandaru.

    Domniemany rodowód drużyny, zły stan zachowania obiektu, najprawdopodobniej nieznane nam ustne przekazy, zasugerował "znalazcom", że znak powstał w 1917 r., o czym też informowała w 2019 r. lokalna prasa. W momencie przyjęcia obiektu do muzeum jego datację z uwagi na, wizerunek krzyża nawiązujący do wczesnych wzorów odznaki, przesunęliśmy na okres 20-lecia międzywojennego. Po rozpruciu płata sztandaru okazało się, że między jego warstwy została wszyta swoista metryczka. Był to odcięty podczas tworzenia sztandaru fragment płótna z obrazu olejnego, przedstawiającego św. Jerzego, a stanowiącego centralną część głównej strony płata. Na wspomnianym fragmencie znalazła się - częściowo zachowana - sygnatura autora obrazu oraz informacja o twórcach sztandaru (patrz: fot.). Okazało się, iż ów znak powstał wkrótce po zakończeniu II wojny światowej. Wykonanie go zajęło zaledwie trzy dni: od 6 do 8 czerwca 1946 r. Jego projektantem i twórcą był ówczesny drużynowy 76 ZDH - HR Zdzisław Henryk Kulesza, pracujący przy pomocy Eleonory Woźniczkowej, jej syna Jerzego, Marii Guzikowej i jej córki Teodozji. Obraz na płacie wedle sygnatury autora jest jednak starszy - najprawdopodobniej został ukończony 5 marca 1939 r. Pierwotnie zbyt duży wizerunek patrona harcerzy - Św. Jerzego na koniu walczącego ze smokiem - został przycięty do rozmiaru dobrze komponującego się z całością płata. Fragment tła obrazu z widokiem zamku, który twórcy sztandaru uznali za wart zachowania, został wycięty, umiejętnie dopasowany do całości i doszyty.

    Sztandar nie posłużył drużynie z Zagórza zbyt długo... Zapewne już w 1949 r. został ukryty przed ówczesnymi władzami i w ten sposób uchroniony przed konfiskatą. O sposobie i co najmniej jednym z miejsc jego zdeponowania mogą świadczyć ślady ciasnego złożenia - liczne załamania, przetarcia i ubytki tkanin, jak również znaczne uszkodzenia warstwy malarskiej oraz silne zabrudzenie kurzem i fragmentami zboża, stwierdzone podczas oględzin. W 2017 r. płat został odnaleziony na terenie kościoła pw. św. Joachima w Sosnowcu przez ówczesnego proboszcza tamtejszej parafii i za pośrednictwem dh. Alicji Chorąży przekazany do Muzeum Harcerstwa w Warszawie, a od wiosny 2022 r. poddany zabiegom konserwatorskim. Konserwacją tkaniny sztandaru zajęła się p. Barbara Basiewicz - na naszym kanale YouTube zamieściliśmy krótki wywiad z p. Barbarą - a konserwacją obrazu olejnego p. Zofia Datko - tu znajduje się relacja fotograficzna wykonana podczas zabiegów konserwatorskich.

     Prace konserwatorskie wykonano dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego, otrzymanego w ramach programu "WSPIERANIE DZIAŁAŃ MUZEALNYCH 2022" na realizację zadania pt. "Tkanina zabytkowa i malarstwo - konserwacja harcerskich sztandarów z okresu dwudziestolecia międzywojennego".

     

     

     

  • Życzenia Świąteczne 2022
    Życzenia Świąteczne 2022

    Niech Gwiazda Wigilijna sprawi, że Wasze Święta będą radosne, pełne miłości i spokoju. A Nowy Rok przyniesie Wam wszystko to, o czym marzyliście. Wszystkiego co najlpesze i najpiekniejsze na nadchodzące Święta Bożego Narodzenia i cały rok 2023.

    Życzy:

    Zespół Muzeum Harcerstwa

    Czytaj dalej...
  • Odszedł na wieczną wartę dh. Michał Andrzej Szewczyk
    Odszedł na wieczną wartę dh. Michał Andrzej Szewczyk

    Druhny i Druhowie, Szanowni Państwo,

    29 listopada 2022 r. odszedł na Wieczną Wartę Druh Michał Andrzej Szewczyk - wolontariusz Muzeum Harcerstwa w Warszawie, nasz Kolega i Przyjaciel. Długoletni harcerz 88 Szczepu WDHiZ "Rodło". Fotograf, dziennikarz i realizator dźwięku. Niezwykły pasjonat i popularyzator historii. Był zawsze pogodny, pomocny i niezwykle skromny. Do ostatnich chwil dzielnie walczył z chorobą...

    Z pożegnalnym Czuwaj!

    Zespół Muzeum Harcerstwa w Warszawie

  • Odszedł na wieczną wartę hm. dr Marian Miszczuk
    Odszedł na wieczną wartę hm. dr Marian Miszczuk

    Druhny i Druhowie, Szanowni Państwo,

    30 listopada, z głębokim smutkiem, przyjęliśmy wiadomość o odejściu na Wieczną Wartę Druha hm. dr. Mariana Miszczuka - ekonomisty, dziennikarza i znakomitego historyka harcerstwa. Przez lata był współpracownikiem, a następnie - dyrektorem Rozgłośni Harcerskiej, redaktorem "Harcerskiego Biuletynu Informacyjnego", starszym instruktorem w Wydziale Dokumentacji, Historii i Analiz, członkiem GK ZHP. Współpracował, między innymi, z Niezależnym Wydawnictwem Harcerskim i z Muzeum Harcerstwa w Warszawie. Jego dorobek naukowy obejmuje kilkanaście książek oraz ponad pół setki artykułów historycznych i popularyzatorskich, audycji radiowych i telewizyjnych. Został wyróżniony Medalem Komisji Historycznej Krakowskiej Chorągwi ZHP.

    Z pożegnalnym Czuwaj!

    Zespół Muzeum Harcerstwa w Warszawie

  • Zostań częścią Muzeum Harcerstwa
    Zostań częścią Muzeum Harcerstwa

    Czy wiesz, że i Ty jesteś częścią historii harcerstwa?

    A może Interesujesz się historią i chcesz dołączyć do zespołu zajmującego się jej zachowaniem dla przyszłych pokoleń oraz poznać "od podszewki" pracę współczesnego muzealnika? A - przy tym - chętnie zajmujesz się prostą obróbką cyfrową plików lub skanowaniem albo jesteś miłośnikiem starej prasy i literatury harcerskiej?

    To propozycja specjalnie dla Ciebie.

    Szukamy osób, które mają smykałkę do obsługi CMS, prostych baz danych lub skanerów. Nie musisz być jeszcze mistrzem, my pomożemy Ci w osiągnieciu tego poziomu!

     Jeśli potrafisz w podstawowym zakresie obsługiwać CMS i/lub znasz się na prostej obróbce plików graficznych (konwertowanie i kompresja plików, kadrowanie), to nie ruszając się z domu możesz poznać tajniki działalności MH w sieci i zostać częścią zespołu Muzeum Harcerstwa w Warszawie.

     Jeśli potrafisz obsługiwać skaner, a obcowanie z zabytkami sprawia Ci satysfakcję, jak też możesz dojeżdżać do naszej siedziby przy ul. M. Konopnickiej 6 w Warszawie, stworzymy Ci szansę na poznanie tajników działalności naszej placówki!

     Więcej w ogłoszeniu:

    https://zhp.pl/2022/nabor-do-muzeum-harcerstwa-w-warszawie/

  • Wystawa plenerowa "Harcerskie drogi do Niepodległej"
    Wystawa plenerowa "Harcerskie drogi do Niepodległej"
    W sierpniu mieszkańcy Płocka i turyści, odwiedzający to nadwiślańskie miasto, będą mieli sposobność obejrzeć wystawę plenerową, zatytułowaną "Harcerskie drogi do Niepodległej". Ekspozycja, przygotowana przez Związek Harcerstwa Polskiego, pokazuje udział młodych Polek i Polaków - harcerek i harcerzy sprzed wieku w działaniach, prowadzonych na różnych frontach walki o niepodległość i o granice Polski w latach 1914-1921.
     
    Trzeba pamiętać, iż dzieje ruchu skautowego na ziemiach polskich sięgają okolic roku 1910. Dla młodzieży z tamtego pokolenia było oczywistym, że już wkrótce przyjdzie jej stanąć do walki o wolność, do której trzeba się jak najlepiej przygotować. W myśl hasła, że "harcerstwo + to skauting plus niepodległość", młodzi ludzie z trzech zaborów na różne sposoby doskonalili się do nowej roli poprzez zajęcia terenowe, sportowe, sanitarne i militarne. Już wkrótce skauci-harcerze zasilili szeregi polskich formacji wojskowych, walcząc pod ich sztandarami o niepodległy byt. Mimo trudności, zaraz po zakończeniu I wojny światowej harcerze stanęli do walki o granice odradzającej się Rzeczypospolitej.
    Wystawie, dostępnej od 9 do 28 sierpnia przy wejściu głównym na teren Miejskiego Ogrodu Zoologicznego w Płocku (ul. Norbertańska 2), będą towarzyszyć materiały edukacyjne. Młodzież harcerską oraz wszystkich miłośników historii serdecznie zapraszamy do jej odwiedzenia!
     
     
     
    Zadanie dofinansowano ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2022 w ramach Rządowego Programu Dotacyjnego "Niepodległa" (https://www.facebook.com/niepodlegla1918, Niepodległa )
  • Tymczasowa przerwa w działaniu Biblioteki
    Tymczasowa przerwa w działaniu Biblioteki

    Informujemy, że w sierpniu Biblioteka Muzeum Harcerstwa będzie zamknięta. Jednocześnie godziny pracy biura ulegną zmianie w tym okresie.

     

  • Spotkanie przy grobie Druhny Jadwigi Falkowskiej - 2022
    Spotkanie przy grobie Druhny Jadwigi Falkowskiej - 2022
    Spotkanie przy grobie Druhny Jadwigi Falkowskiej - 2022
     
    Wszystkie instruktorki i harcerki - aktywnie działające i byłe - serdecznie zapraszamy do udziału w corocznym spotkaniu, odbywającym się przy grobie Druhny harcmistrz RP Jadwigi Falkowskiej w rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Spotykamy się w najbliższy poniedziałek, 1 sierpnia, o godzinie 18:00, w kwaterze 27A Cmentarza Wojskowego na Powązkach, by oddać hołd pamięci Druhny "Jagi" - wybitnej instruktorki, zamordowanej przez Niemców w pierwszych dniach sierpnia 1944 roku.
     
    Czuwaj!
     
    Zespół Muzeum Harcerstwa w Warszawie
  • Informacja o dofinansowaniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury
    Informacja o dofinansowaniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury

    Dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego, otrzymanemu w ramach programu "WSPIERANIE DZIAŁAŃ MUZEALNYCH 2022", Muzeum Harcerstwa w Warszawie rozpoczyna realizację zadania "Tkanina zabytkowa i malarstwo - konserwacja harcerskich sztandarów z okresu dwudziestolecia międzywojennego". 

    W ręce najlepszych konserwatorów trafiły właśnie dwa sztandary: 

    I Męskiej Drużyny Harcerskiej im. Wł. Czarnieckiego w Irenie (nr inw. MH/429/1/ZG) oraz 76 Zagłębiowskiej Drużyny Harcerzy im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Zagórzu (nr inw. MH/392/ZG) - jednostek, działających na terenie dzisiejszych: Chorągwi Podkarpackiej ZHP i Chorągwi Lubelskiej ZHP. 

     

  • Zaproszenie na 12 Warszawski Piknik Archiwalny
    Zaproszenie na 12 Warszawski Piknik Archiwalny
    Szanowni Państwo, Druhny i Druhowie,
    W najbliższą sobotę, 11 czerwca, w siedzibie Polskiej Akademii Nauk - Archiwum w Warszawie (Pałac Staszica) odbędzie się 12 Warszawski Piknik Archiwalny, w którym będziemy brać udział. Dalsze szczegóły znajdziecie na załączonych plakatach. Serdecznie zapraszamy!
     

  • Odznaczenia dla instruktorów Muzeum Harcerstwa
    Odznaczenia dla instruktorów Muzeum Harcerstwa
    W trakcie 42. Zjazdu ZHP, pięcioro instruktorów Muzeum Harcerstwa w Warszawie zostało odznaczonych za zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej i jej obywateli oraz za szczególny wkład w popularyzację i upowszechnianie historii ruchu harcerskiego.
     
    Złotym Krzyżem Zasługi odznaczono hm. Ewę Jóźwiak i hm. Hannę Murawską.
     
    Srebrny Krzyż Zasługi otrzymali: hm. Kaja Drąg i hm. Paweł Weszpiński.
     
    Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości udekorowano hm. Marka Skrzydlewskiego.
     
    (fot. Michał Wiraszka).
  • Noc Muzeów w Muzeum Harcerstwa
    Noc Muzeów w Muzeum Harcerstwa

    Druhny i Druhowie, Szanowni Państwo,

    Przed nami kolejna edycja Nocy Muzeów. W tym roku pragniemy zaprosić Was do odwiedzenia wystawy czasowej "Najciekawsze nabytki Muzeum Harcerstwa'', będącej zarazem sposobnością do zaprezentowania tytułowych eksponatów , wybranych spośród dziesiątków tysięcy różnorodnych obiektów, dokumentujących rozmaite aspekty harcerskiej historii i służby - jak również swoistym podsumowaniem dotychczasowej, przeszło dwudziestoletniej działalności naszej placówki. Dopełnieniem ekspozycji będzie prezentacja pamiątek skautowych z całego świata.

    Czekamy na Was w najbliższa sobotę, od godziny 18:00 do 23:30. O godzinach: 19:00, 20:30 i 22:00 organizujemy oprowadzanie kuratorskie po wystawie. Wejście do muzeum, od strony ul. M. Konopnickiej, przez CSH "4 Żywioły".

    Serdecznie zapraszamy! 

  • Życzenia wielkanocne 2022
    Życzenia wielkanocne 2022

    Najserdeczniejsze życzenia

    zdrowych i spokojnych

    Świąt Wielkanocnych,

    pełnych wiary, nadziei

    i miłości

     

    składa

    Zespół Muzeum Harcerstwa

  • Zapraszamy do zwiedzania
    Zapraszamy do zwiedzania

    Druhny i Druhowie, Szanowni Państwo!

     

    Serdecznie zapraszamy Was do zwiedzania naszej nowej wystawy czasowej, poświęconej najciekawszym nabytkom Muzeum Harcerstwa.

     

    W sprawie zajęć dla grup zorganizowanych uprzejmie prosimy o kontakt drogą mailową, na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., lub telefoniczny, na numery podane na stronie naszej placówki.

     

    Zespół Muzeum Harcerstwa

Please publish modules in offcanvas position.