• Rozgłośnia Harcerska

    Zapraszamy do zapoznania się z wyborem archiwalnych audycji Rozgłośni Harcerskiej zrealizowanych w latach 60-tych, 70-tych, 80-tych i 90-tych XX w.,  znajdujących się obecnie w zbiorach Muzeum Harcerstwa. Rozgłośnia

Oferta edukacyjna

Dla zainteresowanych Muzeum Harcerstwa przygotowuje zajęcia edukacyjnie z zakresu historii Szarych Szeregów oraz warsztatu muzealnego.

Wydarzenia w muzeum

1 sierpnia o 18:00 spotkały się harcerki i skautki aby uczcić pamięć Harcmistrzyni Rzeczypospolitej Jadwigi Falkowskiej

W spotkaniu wzięło udział ponad 100 harcerek i instruktorek z różnych organizacji harcerskich i skautowych z kraju i zagranicy. 

W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele władz naczelnych ZHP, ZHR i ZHP PgK. Obecny był również Mateusz Morawiecki Premier RP.

  Fot. ZHP  

 

31 lipca 2019 r., w przeddzień 75. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, naczelniczka ZHP hm. Anna Nowosad rozkazem specjalnym ogłosiła w Związku Harcerstwa Polskiego Alert Pamięci.

Rozkaz Specjalny L.S. 4/2019 - ALERT PAMIĘCI

Druhny i Druhowie!

27 września 1939 roku w okupowanej Warszawie rozpoczął się rozdział historii, który na pokolenia zdefiniował etos polskiego harcerstwa. Nasi poprzednicy wobec ogromu tragedii pierwszych dni II Wojny Światowej zdecydowali, że Związek Harcerstwa Polskiego przejdzie do podziemia i prowadzić będzie pracę konspiracyjną. "Szare Szeregi" stały się kryptonimem harcerstwa czasów wojny, w zbiorowej pamięci łącząc dziedzictwo Pogotowia Harcerek, czyli "Związku Koniczyn", a później "Bądź gotów!", z pracą Organizacji Harcerzy. Słowa "Dziś - Jutro - Pojutrze" wyznaczyły awangardowy program wychowania Polaków w warunkach wojennej zawieruchy.

Osiemdziesiąt lat temu harcerskie zawołanie "Czuwaj!" nabrało nowego znaczenia. Stanęliśmy do służby. Wielu z naszych harcerskich braci i sióstr w konspiracji i powstaniu warszawskim oddało Polsce ofiarę życia. Kolejni za służbę w Szarych Szeregach musieli odpowiadać przed komunistycznymi władzami powojennej Polski. Ich służba i poświęcenie zbudowały tożsamość i legendę. Przypomnijmy o nich naszym harcerzom. Raz jeszcze, w tych sierpniowych i wrześniowych dniach, przywróćmy ich pamięć.

Ogłaszam w Związku Harcerstwa Polskiego "Alert pamięci". Zobowiązuję wszystkie drużyny i harcerskie komendy do upamiętnienia bohaterskich szaro-szeregowych Druhen i Druhów w trakcie specjalnych zbiórek i wieczornic. Zobowiązuję środowiska harcerskie do włączenia się i do udziału w lokalnych uroczystościach organizowanych dla uczczenia 80. rocznicy powstania Polskiego Państwa Podziemnego oraz 80. rocznicy przejścia ZHP do konspiracji. Zapraszam reprezentacje chorągwi do udziału w Ogólnopolskiej Zbiórce Alertu Pamięci w dniach 27-28 września br. w Warszawie.

Druhny i Druhowie!

W tym roku będziemy mieli przywilej i zaszczyt spotkać się z ostatnimi żyjącymi świadkami historii ? Druhnami i Druhami z Szarych Szeregów. Wykorzystajmy tę okazję, by wysłuchać ich świadectwa.

W styczniu 1993 r. hm. Stefan Mirowski - legendarny pierwszy przewodniczący ZHP w wolnej Polsce, szaro-szeregowiec i oficer Armii Krajowej mówił: "My też jesteśmy "kamieniami rzuconymi na szaniec". Mamy te same ideały! Nie musimy pięknie umierać. Ale czy umiemy pięknie żyć?" Jego pytanie niech stanowi dla nas zobowiązanie. Żyjmy najpiękniej jak umiemy, wcielając w życie harcerskie ideały służby Bogu, Polsce i bliźnim. Bądźmy dla siebie siostrami i braćmi, pracujmy nad sobą każdego dnia i nieśmy naszą harcerską służbę wszędzie tam, gdzie jest potrzebna.

Czuwaj!

hm. Anna Nowosad

 Harcerki z Chorągwi Stołecznej ZHP jak co roku uporządkowały grób na Wojskowych Powązkach.

1 sierpnia o 18:00 w kwaterze 27A tradycyjnie już spotykają się harcerki przy grobie Druhny Harcmistrzyni Rzeczypospolitej Jadwigi Falkowskiej, by oddać hołd Jej pamięci. Zapraszamy do udziału. 

Jadwiga Falkowska "Jaga" - ur. 1889r., pedagog, fizyk, harcmistrzyni Rzeczypospolitej, członkini Związkowego Naczelnictwa Skautowego (1912-1914), Komendanta Okręgu  ZHP IB-Warszawa (1918-1919), Naczelniczka Głównej Kwatery Żeńskiej (1926-1927), Komendantka Warszawskiej Chorągwi Harcerek ZHP  (1939-1942). Rozstrzelana 7 lipca 1944 r. w Warszawie.

 

Źródło: Harcerski Słownik Biograficzny Tom I s.37

Z inicjatywy Społecznego Komitetu Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu "Zośka" do Polski powróciły 28 czerwca prochy hm. Ryszarda Białousa ps. "Jerzy". Dowódca  Batalionu Armii Krajowej "Zośka" w latach 1943-1944, Kierownika Wielkiej Dywersji Grup Szturmowych Szarych Szeregów (1942-1944).

W 1924 r. wstąpił do 6 Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. J. H. Dąbrowskiego, tu zdobył kolejne stopnie harcerskie do harcerza Rzeczypospolitej włącznie. W sierpniu 1932 r. ukończył kurs podharcmistrzowski nad jeziorem Wigry, a 2 XII 1932 r. został mianowany podharcmistrzem. Od 1934 do 1935 r. był drużynowym 6 WDH, a w roku 1936 hufcowym Hufca Harcerzy Warszawa-Powiśle. Z drużyną uczestniczył w Jamboree w Gödöllő (1933) oraz w Jubileuszowym Zlocie w Spale (1935). We wrześniu 1939 r. walkach na przedpolach Pragi został ciężko ranny Po powrocie z rekonwalescencji do Warszawy nawiązał kontakt z hm. Aleksandrem Kamińskim i hm. Władysławem Dehnelem oraz Naczelnikiem Szarych Szeregów hm. Florianem Marciniakiem. Jako referent zagadnień wojskowych (wyszkolenie wojskowe harcerzy i kontakty z ZWZ), wypowiadał się za koniecznością połączenia konspiracyjnej pracy harcerskiej z działalnością wojskową. Razem z Eugeniuszem Stasieckim pseud. "Piotr" i Jerzym Jabrzemskim pseud. "Wojtek" z ramienia GK Szarych Szeregów utworzyli zespół kierowniczy akcji "N", mającej na celu działania dywersyjne wśród wojskowych i cywilnych Niemców. W tym samym czasie prowadził szkolenie saperskie w plutonie pionierów "Baszty", zaczątku Grup Szturmowych. Ukończył w 1941 r. kursy Wielkiej Dywersji. 3 XI 1942 r. jako ppor. "Jerzy" został mianowany dowódcą Oddziału Specjalnego (OS) "Jerzy", utworzonego z harcerzy Grup Szturmowych (GS) Warszawskiej Chorągwi Szarych Szeregów. Równocześnie został kierownikiem Wydziału Wielkiej Dywersji w Głównej Kwaterze ("Pasieka") Szarych Szeregów i przełożonym wszystkich GS. Nocą 20/21 VIII 1943 r. uczestniczył jako obserwator w ataku na Strażnicę Graniczną żandarmerii niemieckiej w Sieczychach k. Wyszkowa, w którym poległ hm. Tadeusz Zawadzki "Zośka".

1 września 1943 r. w wyniku uzgodnień Głównej Kwatery Szarych Szeregów z dowództwem Oddziałów Dyspozycyjnych Kedywu OS "Jerzy" został zreorganizowany w trzykompanijny Batalion Szarych Szeregów "Zośka" (nazwany tak dla uczczenia hm. T. Zawadzkiego), Dowódcą tak powstałego batalionu został dotychczasowy dowódca OS "Jerzy" Ryszard Białous Po kapitulacji Powstania Warszawskiego przebywał do kwietnia 1945 r. na terenie Niemiec w obozach jenieckich.

29 IV t.r. został uwolniony przez wojska brytyjskie. Z grupą instruktorów harcerskich przeniósł się do Haren am Ems (zwanego Maczkowem), gdzie organizował harcerstwo na terenie Niemiec. Od marca 1947 do lutego 1948 r. pełnił funkcję kierownika Wydziału Harcerzy (odpowiednika późniejszego Naczelnika Harcerzy) w Naczelnictwie Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju (ZHP pgK).

Po zwolnieniu z wojska, nie widząc dla siebie perspektyw w Wielkiej Brytanii, wyjechał w czerwcu 1948 r. wraz z żoną i dziećmi do Argentyny. Tam zmarł 24 marca 1992 r. w Neuquén.

Odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz trzykrotnie Krzyżem Walecznych.  Decyzją Przewodniczącego ZHP  numer 23/2019 z dnia 18.07.2019 pośmiertnie odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi ZHP. 

Pogrzeb rozpocznie się 31 lipca mszą świętą w Katedrze Polowej Wojska Polskiego. Po nabożeństwie kondukt żałobny przejedzie na Wojskowe Powązki. Urna z prochami zostanie złożona do grobu w Kwaterze Harcerskiego Batalionu AK "Zośka". W mszy uczestniczyć będą władze ZHP oraz drużyna reprezentacyjna ZHP. Do pełnienia służby podczas pochówku na cmentarzu zapraszamy wszystkie jednostki harcerskie.

 

Źródło: Harcerski Słownik Biograficzny tom IV s.28

Ofiarodawcy i sponsorzy

Dobrodzieje

Harcerski Słownik Biograficzny

Słownik

Rozgłośnia Harcerska

Rozgłośnia

Zbiory Muzeumm Harcerstwa

Zbiory

Default Image

Kronika Muzeum Harcerstwa

Default Image

Strefa drużynowego

Galeria, multimedia

Galeria

Filia Muzeum Harcerstwa

Filia muzeum

Biblioteka

Biblioteka

Default Image

Wystawy