Zbiory muzeum

Grzegorz Basiński - Super User

Grzegorz Basiński - Super User

Dzięki uzyskaniu wsparcia finansowego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, za pośrednictwem Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, w bieżącym roku będzie możliwe przeprowadzenie renowacji kolejnych zabytkowych sztandarów harcerskich zgromadzonych w Muzeum Harcerstwa. 

    Dbając o stan powierzonych nam muzealiów już w 2009 r. z kolekcji liczącej obecnie 217 sztandarów i 54 proporców organizacyjnych, wyselekcjonowano 10 najstarszych weksyliów, które poddano opinii i wycenie konserwatorskiej w Pracowni Konserwacji Tkanin Muzeum Wojska Polskiego. Spośród nich w bieżącym roku konserwacji zostaną poddane kolejne trzy sztandary: Hufca Harcerzy w Skierniewicach z 1913, "Piotrkowskie skautki kolegom z Kompanii" z 1915 r., "Białaczów 1928". Dziś muzealia te nie nadają się do eksponowania, a niezabezpieczenie ich groziło dalszą destrukcją. Konserwacja pozwoli powstrzymać ten proces oraz umożliwi ich prezentację w zaplanowanej na 2016 r. wystawie najstarszych sztandarów harcerskich.
 
 
?...Już piąty rok dobiega od czasu, gdy organizacja harcerska rozwija się na ziemiach polskich...
pracy tej widoczne owoce chcielibyśmy widzieć zorganizowane razem,
dostępne dla wszystkich tych,
którzy pracują w skautingu lub interesują się nim.
Chcemy stworzyć muzeum harcerskie, które przyczyniłoby się
do rozszerzenia wiadomości o harcerstwie..."

z "Pisma Głównej Kwatery Związku Harcerstwa Polskiego" Nr 1/28 lipca 1916 r.,
wydawanym dla obszaru dawnego Królestwa Polskiego tzw. "Kongresówki"
 
      
     Witając na naszej stronie internetowej i dziękując za zainteresowanie się jej zawartością na wstępie pragnę przekazać kilka podstawowych informacji o istniejącym od 2001 r. Muzeum Harcerstwa. Motto naszego działania to umieszczony na wstępie fragment pisma Głównej Kwatery ZHP z 1916 r., który jest pierwszym apelem o zachowanie harcerskiego dziedzictwa. W ciągu kolejnych 85 lat usiłując zapobiec rozpraszaniu i niszczeniu harcerskich pamiątek wielokrotnie podejmowano próby utworzenia harcerskiego muzeum. Jednym z wielkich orędowników tej idei był w dwudziestoleciu międzywojennym Wacław Błażejewski, któremu prawie udało się doprowadzić do powstania takiego ośrodka w budynku przy ul. Łazienkowskiej w Warszawie. Gromadzono zbiory, nawet stemplowano je już pieczątką ?Muzeum Harcerstwa? (zachowane, niektóre z nich można oglądać dziś w naszych zbiorach). Niestety wybuch wojny udaremnił te próby, po raz kolejny rozproszył i w wielkiej części zniszczył zgromadzone zasoby. Po wojnie wiele razy i w wielu miejscach podejmowano próby tworzenia kolekcji harcerskich w izbach pamięci, szkołach, w muzeach państwowych. Władze ZHP także wielokrotnie powoływały zespoły robocze, które próbowały wypracować koncepcję muzeum.

     W 2001 r. dzięki zaangażowaniu i wielkiej determinacji ówczesnej zastępczyni Naczelnika ZHP Druhny hm. Teresy Hernik powstał zespół historyków i muzealników, którego kierownictwo przyjął prof. Tadeusz Polak, wybitny harcmistrz i muzealnik. Zespół ten przygotował i uzgodnił z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierzem Michałem Ujazdowskim statut Muzeum Harcerstwa w oparciu o polskie prawo muzealne. Zgodnie z nim nadzór merytoryczny nad Muzeum Harcerstwa sprawuje Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

     W dniu 6 czerwca 2001 r. Naczelnik ZHP hm. Wiesław Maślanka, jako statutowy organizator podjął decyzję o utworzeniu Muzeum Harcerstwa w Warszawie, jako samodzielnej jednostki organizacyjnej i powołał na funkcję pierwszego dyrektora tej placówki Druha hm. Andrzeja Borodzika dotychczasowego kierownika Wydziału Historii i Dokumentacji w Głównej Kwaterze ZHP. Przewodnictwo Rady Muzeum objął prof. Tadeusz Polak. Równocześnie zostały przekazane przez Główną Kwaterę ZHP do Muzeum Harcerstwa zbiory biblioteczne oraz archiwum historyczne.

      Decyzje te otwarły nowe możliwości gromadzenia i uporządkowania, opracowywania i wykorzystywania zarówno do bieżącej pracy, jak i opracowań naukowych 100-letniego dorobku wychowawczego, metodycznego i programowego harcerstwa oraz zasobów materialnych, archiwalnych i bibliotecznych z nim związanych.

      Dało to także, po raz pierwszy w naszej historii, szansę ochrony prawnej harcerskiej spuścizny, pozostawiając ją wewnątrz ruchu harcerskiego, a tym samym uniezależniając od zmian polityki kulturalnej kolejnych władz samorządowych czy administracyjnych, które są najczęściej organizatorami najstarszych polskich muzeów. Do współpracy w tworzeniu Muzeum Harcerstwa zostały zaproszone wszystkie istniejące organizacje harcerskie. Tak zaczęliśmy naszą pracę.

     Dziś Muzeum Harcerstwa, dzięki połączeniu wysiłków tych, którym bliska jest troska o zachowanie harcerskiego dziedzictwa, stało się bardzo bogatym źródłem wiedzy o dorobku ruchu harcerskiego. Jest w tym ogromna zasługa prawie 40-osobowego zespołu instruktorów i wolontariuszy Muzeum Harcerstwa, którzy realizując wspólną pasję, zainteresowanie muzealnictwem i historią harcerstwa organizują wszystkie działania wynikające ze statutowych zadań muzeum. W tych działaniach wspiera ich Rada Muzeum, którą kieruje już drugą kadencję prof. dr hab. Andrzej Janowski, wybitny pedagog, wychowanek Aleksandra Kamińskiego, legendarny drużynowy warszawskiej ?Czarnej Jedynki?.

     Przez 10 lat naszej działalności wydaliśmy szesnaście publikacji, zrealizowaliśmy dwadzieścia cztery wystawy, zorganizowaliśmy sześć konferencji popularno-naukowych. Nie byłoby to możliwe bez stałego powiększania zasobów, do czego przyczyniło się w tym dziesięcioleciu kilkuset ofiarodawców z Polski i zagranicy.

     W naszych zbiorach znajdziecie ciekawe archiwalia, sztandary, stare kroniki, fotografie, elementy umundurowania i wiele innych niespodzianek. Tu przechowywane są m. in. archiwa rodzinne Aleksandra Kamińskiego, Michała Grażyńskiego, Tadeusza Zawadzkiego "Zośki" czy Archiwum Stowarzyszenia Szarych Szeregów. W muzealnej bibliotece czeka prawie dwadzieścia tysięcy książek o tematyce harcerskiej i prasa harcerska.

Zapraszamy wszystkich do korzystania z tych zasobów.

Na zainteresowanych czekają też gotowe do wypożyczenia wystawy objazdowe.

Druhny i Druhowie!

     Wsparci dotychczasowymi, doświadczeniami, a także dowodami zaufania naszych ofiarodawców zwracamy się do wszystkich, którzy mogą wzbogacić zbiory Muzeum Harcerstwa o przekazywanie swoich harcerskich pamiątek, by mogły służyć kolejnym pokoleniom.
     Z odpowiedzialności za zachowanie, zabezpieczenie i dostępność naszych własnych harcerskich pamiątek nie może nas nikt zwolnić, zwłaszcza teraz w obliczu rozpoczynającego się drugiego stulecia harcerstwa.

               Czuwaj
  hm. Katarzyna K. Traczyk
              Dyrektor
    Muzeum Harcerstwa