• Rozgłośnia Harcerska

    Zapraszamy do zapoznania się z wyborem archiwalnych audycji Rozgłośni Harcerskiej zrealizowanych w latach 60-tych, 70-tych, 80-tych i 90-tych XX w.,  znajdujących się obecnie w zbiorach Muzeum Harcerstwa. Rozgłośnia

Oferta edukacyjna

Dla zainteresowanych Muzeum Harcerstwa przygotowuje zajęcia edukacyjnie z zakresu historii Szarych Szeregów oraz warsztatu muzealnego.

Paź 26

DOBRA WIADOMOŚĆ DLA ZAINTERESOWANYCH HISTORIĄ HARCERSTWA!

 Dzięki pozyskaniu funduszy pozostających w dyspozycji Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych,  w ramach realizacji zadania publicznego "Wspieranie działań archiwalnych 2016", zespół wolontariuszy i współpracowników Muzeum Harcerstwa przygotował "Przewodnik po zespole akt 1911 - 1939 oraz Zespole wspomnień i historii lokalnych".
Pracę trwającą kilka miesięcy rozpoczęto od zewidencjonowania i opracowania wytypowanych zbiorów, a następnie utworzono dla nich inwentarze elektroniczne w systemie muzealnym MONA. To na ich podstawie przygotowano "Przewodnik" zawierający m.in. charakterystykę obu zbiorów oraz spis poszczególnych, wyodrębnionych tematycznie zagadnień. W opisie jednostek uwzględniono ich: sygnaturę, tytuł oraz datację. Inwentarz w wersji elektronicznej [format PDF] dostępny jest na stronie internetowej Muzeum w zakładce "Zbiory -> Archiwalia",  a w nim dla każdej z jednostek podano: sygnaturę, tytuł, autorów, miejsce i czas powstania, okres , którego dotyczą materiały znajdujące się w jednostce, rodzaj dokumentów i opis ich treści.
       Równolegle z opracowywaniem i inwentaryzacją zbiorów archiwalnych została przeprowadzona ekspertyza konserwatorska. Przygotowany na jej podstawie raport to krok w kierunku podjęcia działań do zabezpieczenia harcerskich archiwaliów przed nieodwracalnym zniszczeniem oraz utratą. W większości archiwalia będące w posiadaniu Muzeum Harcerstwa trafiają do zbiorów  nieumiejętnie "ratowane" (np. taśmą klejącą), ponaddzierane, pobrudzone czy przesuszone. Objęte projektem jednostki archiwalne zostały teraz odpowiednio zabezpieczone  nowymi  opakowaniami bezkwasowymi.

 


Co znajduje się w  "Zespole 1911 - 1939" oraz "Zespole wspomnień i historii lokalnych"?  

"Zespół 1911 - 1939" zawiera materiały pochodzące przeważnie z darowizn i spuścizn przekazywanych przez jednostki harcerskie lub osoby prywatne oraz opracowania i materiały zebrane przez Komisję Historyczną  GK ZHP, a dotyczące ogólnej historii harcerstwa i prac organów centralnych organizacji w latach 1911 - 1939. W jego skład wchodzą: szczątkowe dokumenty wytworzone przez centralne i terenowe władze skautowe, a następnie Związku Harcerstwa Polskiego z okresu 1911- 1939; korespondencja, wspomnienie, dokumenty i inne materiały dotyczące udziału polskich skautów i harcerzy w działaniach niepodległościowych (pierwsza wojna światowa, powstanie wielkopolskie, powstania śląskie, wojna polsko - bolszewicka), zlotach międzynarodowych i krajowych; programy i notatki uczestników kursów instruktorskich, pro-obronnych i specjalnościowych; wymagania  na stopnie i sprawności; korespondencja z harcerzami działającymi poza granicami kraju; dokumenty Ruchu Przyjaciół Harcerstwa, komunikaty, wycinki prasowe i inne materiały dokumentujące prace poszczególnych środowisk.
W zbiorze tym znajdują się niezwykle cenne i unikalne w skali kraju źródła archiwalne. Należą do nich m.in.: kolekcja listów Olgi i Andrzeja Małkowskich założycieli ruchu skautowego na ziemiach polskich z lat 1916-1933 r., dokumenty Polskiej Organizacji Skautowej z terenu Kielc z 1916 r., odezwa do harcerzy ZHP we Francji z 1929 r., korespondencja z Hufcem Harcerzy Polskich na Węgrzech z 1935 r., archiwalia dokumentujące pracę Hufca Ostrowiec Świętokrzyski z lat 1935 - 1939, dokumenty Stowarzyszenia Uczestników Ruchu Niepodległościowego "Zarzewie" z lat 1935 - 1938, rozkazy 134 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej z Hufca Warszawa - Wawer z lat 1938 - 1939, rysunki techniczne i dokumentacja Domu Harcerza w Wilnie z 1937 r.

"Zespół wspomnień i historii lokalnych" grupuje materiały lokalnych środowisk harcerskich z terenu całej Polski. Należą do niego wspomnienia  harcerek i harcerzy, opracowania historii poszczególnych jednostek, gazetki i jednodniówki wydawane przez  chorągwie i hufce oraz materiały dokumentujące historię działalności harcerskiej. Jest to dział najbardziej różnorodny. Do najcenniejszych materiałów należą m.in.: praca Tadeusza Chojnackiego o Drużynie Reprezentacyjnej z Ziem Polskich na III Wszechbrytyjski Zlot Skautów w 1913 r.,  Antoniego Nowaka "Wspomnienia Berlińskie - Historia Harcerstwa Polskiego w Berlinie 1912 - 1921", maszynopis z jubileuszu dziesięciolecia Drużyny Harcerskiej w Opolu w 1934 r., materiały dotyczące Zlotu Skautów Wodnych w Garczynie 6 - 21. 08. 1932 r., materiały do dziejów Chorągwi Wileńskiej i Warszawskiej, relacja siostry Katarzyny z Zakładu w Laskach k/ Warszawy z 1939 r.
 Należy jeszcze wspomnieć, że Archiwum Muzeum Harcerstwa gromadzi dokumenty wytworzone przez harcerskie władze, członków organizacji skautowych i harcerskich działających na ziemiach polskich i poza granicami kraju, wśród Polonii, od początków istnienia ruchu do współczesności.
   Mamy nadzieję, że oddawany teraz do rąk użytkowników "Przewodnik" przyczyni się do rozwoju badań nad dziejami ruchu harcerskiego i upowszechniania wiedzy dotyczącej jego osiągnięć. Liczymy, iż ułatwiony w ten sposób dostęp do wiedzy o zasobach archiwalnych dotyczących harcerskich dziejów wpłynie również na integrację środowisk harcerskich i umacnianie więzi harcerek i harcerzy ze społeczeństwem lokalnym poprzez przypominanie wspólnej historii.
Zapraszamy do korzystania ze zbiorów Muzeum Harcerstwa do codziennej pracy drużyn oraz na potrzeby prac naukowych i opracowań historii harcerstwa!

oprac. hm. Ewa Jóźwiak
instruktorka Muzeum Harcerstwa

Ofiarodawcy i sponsorzy

Dobrodzieje

Harcerski Słownik Biograficzny

Słownik

Rozgłośnia Harcerska

Rozgłośnia

Zbiory Muzeumm Harcerstwa

Zbiory

Default Image

Kronika Muzeum Harcerstwa

Default Image

Strefa drużynowego

Galeria, multimedia

Galeria

Filia Muzeum Harcerstwa

Filia muzeum

Biblioteka

Biblioteka

Default Image

Wystawy